مىشوند و يك پير موفق نمىشود . قيد و بندها و اقفال شيطانى اگر در جوانى غفلت از آنها شود ، هر روز كه از عمر بگذرد ريشه‌دارتر و قويتر شوند . درختى كه اكنون گرفتست پاى * به نيروى شخصى برآيد ز جاى گرش همچنان روزگارى هِلى « 1 » * به گردونش از بيخ بر نَگْسلى « 2 » از مكايد بزرگ شيطان و نفسِ خطرناكتر از آن ، آن است كه به انسان وعدهء اصلاح در آخر عمر و زمان پيرى مىدهد و تهذيب و توبهء إلى اللَّه را به تعويق مىاندازد براى زمانى كه درخت فساد و شجرهء زقّوم قوى شده و اراده و قيام به تهذيب ، ضعيف ، بلكه مرده است . از قرآن دور نيفتم ، در اين مخاطبهء بين حبيب و محبوب و مناجات بين عاشق و معشوق ، اسرارى است كه جز او و حبيبش كسى را بر آن راه نيست و امكان راه يافتن نيز نمىباشد . شايد حروف مُقَطَّع در بعض سور مثل « الم » ، « ص » ، « يس » از اين قبيل باشد ، و بسيارى از آيات كريمه كه اهل ظاهر و فلسفه و عرفان و تصوّف ، هر يك براى خود تفسير يا تأويلى كنند نيز از همان قبيل است گرچه هر طايفه به قدر ظرفيت خود حظّى دارد يا خيالى . و شمّه‌اى از اين اسرار به وسيلهء اهل بيت وحى كه از سرچشمهء جوشان وحى بر آنان جارى شده ، به ديگران به قدر استعداد مىرسد و گويى بيشتر مناجات‌ها و ادعيه براى اين امر انتخاب شده است . آنچه در ادعيه و مناجات معصومين - عليهم صلوات اللَّه و سلامه - مىيابيم ، در اخبار كه اكثراً به زبان عرف و عموم است كم‌تر يافت مىشود . ولى

--> ( 1 ) - واگذارى . ( 2 ) - كلّيات سعدى ، گلستان ، ص 17 ، باب اول ، حكايت 4 .